Lubimy myśleć, że wypadki to coś, co zdarza się wyłącznie innym tym, o których mówi się w telewizji. Że naszych pociech to nie dotyczy. Statystyki są jednak bezwzględne. Według danych zgromadzonych przez Centrum Zdrowia Dziecka najróżniejszych obrażeń (od błahych po poważne) doznaje aż milion dzieci rocznie. Najczęstsze są upadki z wysokości, zatrucia, oparzenia, wypadki komunikacyjne, skaleczenia i pogryzienia.
Anafilaktyczny wstrząs
Zdarza się po użądleniu pszczoły, osy czy szerszenia.
OBJAWY:
pierwszym objawem jest często uczucie mrowienia dookoła ust i na twarzy, następnie uczucie ciepła, trudności w połykaniu i uczucie ściskania w gardle lub klatce piersiowej. Pojawia się rumień, pokrzywka, a następnie chrypka, świszczący oddech, świąd oczu, kichanie, zaburzenia połykania. Może dojść do utraty przytomności i zatrzymania krążenia i oddychania.
CO ROBIĆ?
Liczy się każda minuta, dlatego trzeba natychmiast wezwać pogotowie. W aptekach można kupić gotowe zestawy zapobiegające reakcji anafilaktycznej: ampułkostrzykawki zawierające epinephrynę powinny ją mieć przy sobie osoby, u których kiedyś już wystąpił wstrząs anafilaktyczny.
Ciała obce
CO ROBIĆ?
Ciało obce w gardle:
Połóż dziecko na swoich kolanach, buzią ku dołowi i uderz je między łopatkami. Nigdy nie uderzaj maluszka w plecy, gdy ten stoi!, bo ciało obce może zwyczajnie wpaść głębiej.
Ciało obce w nosie:
Możesz je wyjąć samodzielnie tylko wówczas, gdy je widzisz, jesteś w stanie je złapać i wiesz, że nie jest zbyt duże. Nie próbuj wyciągać np. napęczniałego ziarnka groszku. Najlepiej będzie, jeśli z dzieckiem pojedziesz na ostry dyżur laryngologiczny.
Ciało obce w uchu:
Tu podobnie, jedź z malcem na ostry dyżur laryngologiczny. Jeśli do ucha wszedł dziecku owad, zalej go 70cio procentowym spirytusem albo czystym alkoholem i przechyl główkę malca tak, by intruz mógł wypłynąć.
Ciało obce w oku:
Spróbuj wypłukać je strumieniem chłodnej wody, możesz też delikatnie odwinąć górną powiekę.
Krwotok z nosa
UWAGA! Większość krwawień ustępuje samoistnie w ciągu kilku minut.
CO ROBIĆ?
Nie odginaj dziecku głowy do tyłu krew spłynęłaby wówczas do gardła i dziecko mogłoby się nią zakrztusić
Posadź malca i pochyl mu głowę lekko do przodu. Przyłóż do nasady nosa lód lub zimny okład. Możesz ucisnąć skrzydełka nosa.
Jeśli krwotok nie ustaje po 5-10 minutach, skontaktuj się z lekarzem.
Oparzenie
Dzieci mają cieńszą skórę niż dorośli, więc łatwiej ulegają oparzeniom.
CO ROBIĆ?
Odkryj poparzone miejsce. Jeśli ubranie przykleiło się do skóry, nie oddzieraj go, lecz wokół miejsca oparzenia rozetnij je nożyczkami.
Oparzone miejsce jak najszybciej ochłodź bieżącą wodą. Polewaj je tak długo, aż przestanie boleć.
Nie przekłuwaj pęcherzy, ani nie smaruj oparzonego miejsca tłuszczem.
Na ranę załóż jałowy opatrunek. Nie przykładaj ligniny ani waty!
KIEDY DO LEKARZA?
Oparzenie jest głębokie albo rozległe. Natychmiast dzwoń po pogotowie. Podaj dziecku środek przeciwbólowy. Pamiętaj, że musi być przeznaczony dla dzieci.
Dziecko ma oparzoną twarz, dłonie, stopy albo krocze.
Dziecko ma mniej niż dwa lata.
Tonięcie
Dla małego człowieka niebezpieczne mogą być nawet niewielkie zbiorniki oczka wodne, baseniki, a nawet wypełnione wodą wiadra.
CO ROBIĆ?
Wyciągnij malca z wody i ułóż go na wznak.
Zajrzyj dziecku do ust i jeśli trzeba oczyść jamę ustną z wodorostów, piasku
Gdy jest nieprzytomne, ale oddycha, ułóż je na boku, z ugiętym kolanem, przykryj czymś ciepłym i wezwij pogotowie.
Jeśli nie oddycha, rozpocznij sztuczne oddychanie (30 uciśnięć mostka, dwa oddechy, 30 uciśnięć, dwa oddechy itd.) Wdmuchuj powietrze, obejmując swoimi ustami usta dziecka. W wypadku niemowlęcia, można objąć swoimi ustami usta i nos dziecka. Jeśli nie wyczuwasz tętna, rozpocznij masaż serca, nie przerywaj do przyjazdu karetki.
Użądlenie
Użądlenie przez osę lub pszczołę najczęściej kończy się bąblem lub niewielkim obrzękiem. Jednak na wszelki wypadek, przez kilka godzin obserwuj maluszka, zwłaszcza jeśli został użądlony pierwszy raz w życiu.
CO ROBIĆ?
Jeżeli owad zostawił żądło, wyjmij je paznokciami lub pęsetą. Staraj się nie uszkodzić woreczka z jadem (jest na końcu żądła).
Zrób maluszkowi okład z Altacetu albo posmaruj rankę Fenistilem.
Jeśli dziecko zostało użądlone w dłoń, a ma na niej jakieś ozdoby, ściągnij mu je.
KIEDY DO LEKARZA?
Bój jest silny, a obrzęk duży. Nie czekaj ani chwili, jeżeli dziecku puchnie twarz, pojawiają się kłopoty z oddychaniem lub mówieniem, malca zaczyna swędzieć całe ciało. Natychmiast zawieź go do lekarza.
Owad użądlił malca w okolicy ust, oczu, nosa. Jeśli został ugryziony w język czy wnętrze ust, podaj mu kostkę lodu (zmniejszy obrzęk) - to niebezpieczne, bo obrzęk języka i krtani może sprawić, że maluszek może mieć kłopoty z oddychaniem.
Dziecko zostało użądlone przez kilka owadów naraz albo choćby jednego szerszenia.
Udar słoneczny
Można go uniknąć, dbając o to, by dziecko nie przebywało zbyt długo na słońcu, pilnując, by dużo piło oraz miało na sobie lekkie ubranko i czapeczkę albo chustkę.
OBJAWY
Objawy udaru to rozpalona, sucha, czerwona skóra, osłabienie, nudności, gorączka, dreszcze, a nawet utrata przytomności.
CO ROBIĆ?
Zabierz dziecko w cień, rozepnij mu ubranie i ochłodź je, np. robiąc chłodne okłady albo wachlując malucha.
Daj mu pić. Możesz to zrobić tylko wówczas, gdy dziecko jest przytomne.
Sprawdź, czy nie ma gorączki. Jeśli tak, podaj środek przeciwgorączkowy (w dawce zalecanej przez producenta). Q
KIEDY DO LEKARZA?
Wezwij go natychmiast, jeśli dziecko jest nieprzytomne albo jego stan się pogarsza (źle się czuje, wymiotuje, jest bardzo osłabione i skołowane).
Zatrucie
Zatrucie zatruciu nierówne. Zupełnie inaczej sytuacja wygląda, gdy maluszek zjadł za dużo słodyczy i teraz boli go brzuch, niż wówczas, gdy zatruł się czymś nieświeżym, grzybami, lekami albo chemikaliami.
CO ROBIĆ?
Zorientuj się, co jest przyczyną zatrucia. Malec zjadł coś nieświeżego? Bawił się tabletkami babci?
Przy lekkiej niestrawności spowodowanej p. nadmiarem słodyczy pomoże odpoczynek, woda niegazowana albo herbata plus węgiel leczniczy czy Smecta.
W przypadku zatrucia bakteryjnego (biegunka, wymioty i bóle brzucha, mogą dołączyć do tego bóle głowy, dreszcze i gorączka) skontaktuj się z lekarzem. Podawaj dziecku dużo napojów: niech pije często, ale małymi porcjami.
Przy silnych objawach albo podejrzeniu, że dziecko zjadło coś niebezpiecznego, Ileki, środki chemiczne, trujące rośliny), natychmiast zawieź malca do szpitala. Wymioty można wywoływać tylko wówczas, jeśli malec coś zjadł lub wypił przed chwilą. Nie wolno tego robić, jeśli jest nieprzytomny, ma drgawki, zatruł się jakąś substancją chemiczną.
KIEDY DO LEKARZA?
Jeśli dziecko jest nieprzytomne albo jego stan się pogarsza (źle się czuje, wymiotuje, jest bardzo osłabione i skołowane)
Złamanie
Można je podejrzewać, gdy po urazie ręka lub noga ( a także palec, nadgarstek, łokieć) puchnie, jest zniekształcona. Dziecko nie może nia poruszać, skarży się na ból.
CO ROBIĆ?
Unieruchom kończynę wraz z dwoma sąsiadującymi stawami. Jeśli na przykład podejrzewasz, że dziecko złamało przedramię, unieruchom rękę wraz z łokciem i nadgarstkiem. Prowizoryczną szynę możesz zrobić, np. ze złożonej tektury, deszczułki, kijka. Nogę, która doznała urazu, można usztywnić drugą zdrową (owinąć obie bandażem).
W wypadku złamania otwartego, (gdy kość przebija skórę), zabezpiecz ranę jałową gazą i jak najszybciej wezwij pogotowie.
KIEDY DO LEKARZA?
Gdy podejrzewasz złamanie. Często jedynie prześwietlenie pozwala ocenić, czy to tylko zwichnięcie, czy już złamanie. Poza tym skręcenie lub właśnie zwichnięcie także może być niebezpieczne.